﴿وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ﴾

میلاد کاوه

وکیل پایه یک دادگستری

گسترش شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها باعث شده تصاویر و فیلم‌های شخصی افراد به‌راحتی در فضای مجازی منتقل شوند. اما اگر شخصی عکس یا فیلم خصوصی دیگری را بدون رضایت او منتشر کند، موضوع فقط یک رفتار غیراخلاقی یا ناپسند نیست؛ بلکه در شرایطی می‌تواند مسئولیت کیفری و حقوقی برای منتشرکننده ایجاد کند.

اگر تصویر یا فیلم خصوصی شما بدون اجازه منتشر شده یا فردی شما را به انتشار آن تهدید می‌کند، مهم است بدانید چه حقوقی دارید و چه اقدامی باید انجام دهید.

انتشار تصاویر خصوصی بدون رضایت چه حکمی دارد؟

قانون جرایم رایانه‌ای برای انتشار یا در دسترس قرار دادن تصاویر و فیلم‌های خصوصی یا خانوادگی اشخاص بدون رضایت آنان، در صورت وجود شرایط قانونی، ضمانت اجرای کیفری در نظر گرفته است.

مطابق ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای، انتشار یا در دسترس قرار دادن تصویر، فیلم یا صوت خصوصی یا خانوادگی دیگران بدون رضایت آنان، در صورتی که موجب هتک حیثیت آنان شود، جرم است.

بنابراین، صرف اینکه یک تصویر در اختیار شخص دیگری قرار گرفته، به این معنا نیست که او حق دارد آن را منتشر کند.

برای مثال، فرض کنید فردی تصویری خصوصی را برای شخصی ارسال کرده است. دریافت‌کننده تصویر نمی‌تواند صرفاً به دلیل اینکه تصویر به دست او رسیده، آن را در یک کانال، گروه یا صفحه مجازی منتشر کند.

اگر عکس خصوصی من منتشر شد چه کار کنم؟

اولین اقدام، حفظ و جمع‌آوری ادله است.

اگر تصویر یا فیلم در یک صفحه، کانال، گروه یا حساب کاربری منتشر شده، تا حد امکان از صفحه، آدرس اینترنتی، نام کاربری، تاریخ و ساعت انتشار و سایر اطلاعات مرتبط، مستندات تهیه کنید.

همچنین پیام‌ها، تهدیدها، فایل‌های ارسالی و مکالمات مرتبط را پاک نکنید؛ زیرا ممکن است در روند رسیدگی قضایی اهمیت داشته باشند.

در ادامه می‌توان موضوع را از طریق پلیس فتا و مراجع قضایی صالح پیگیری کرد.

نکته مهم این است که بهتر است پیش از حذف شدن محتوا، ادله مربوط به انتشار آن به شکل مناسب حفظ شود.

اگر کسی تهدید به انتشار عکس خصوصی کند چه کنیم؟

گاهی هنوز تصویری منتشر نشده، اما شخصی با در اختیار داشتن عکس یا فیلم خصوصی، فرد مقابل را تهدید می‌کند که در صورت انجام ندادن خواسته او، تصاویر را منتشر خواهد کرد.

در چنین شرایطی، موضوع را نباید ساده گرفت و بهتر است پیام‌ها و مستندات تهدید حفظ شود.

همچنین پرداخت پول یا پذیرفتن خواسته‌های غیرقانونی فرد تهدیدکننده لزوماً باعث پایان ماجرا نمی‌شود. اقدام قانونی سریع و حفظ ادله می‌تواند برای پیگیری موضوع اهمیت زیادی داشته باشد.

البته عنوان مجرمانه و مسئولیت کیفری شخص تهدیدکننده، به محتوای رفتار و شرایط دقیق پرونده بستگی دارد و باید موردی بررسی شود.

آیا انتشار عکس خصوصی در اینستاگرام یا پیام‌رسان‌ها قابل پیگیری است؟

بله. انتشار محتوا در شبکه‌های اجتماعی یا پیام‌رسان‌ها باعث نمی‌شود رفتار انجام‌شده از شمول قانون خارج شود.

ممکن است انتشار یک تصویر خصوصی در یک صفحه عمومی، گروه، کانال یا حساب کاربری انجام شود؛ اما در هر مورد باید محتوای منتشرشده، نحوه انتشار، رضایت یا عدم رضایت شخص، میزان دسترسی دیگران و آثار رفتار بررسی شود.

به همین دلیل، بهتر است شخصی که قربانی چنین رفتاری شده، پیش از هر اقدام عجولانه، مستندات را حفظ و مسیر قانونی مناسب را بررسی کند.

یک نکته مهم درباره حفظ آبرو و حریم خصوصی

اگر تصاویر خصوصی شما منتشر شده است، برای اثبات موضوع لازم نیست خودتان آن تصاویر را برای افراد مختلف ارسال کنید یا در شبکه‌های اجتماعی بازنشر دهید.

گاهی در تلاش برای اثبات انتشار یک تصویر، خود فرد ناخواسته باعث گسترش بیشتر آن می‌شود.

بهتر است مستندات موجود را حفظ کرده و آنها را فقط در اختیار مراجع قانونی و افراد مورد اعتماد برای پیگیری پرونده قرار دهید.

جمع‌بندی

حریم خصوصی افراد در فضای مجازی نیز مورد حمایت قانون است و انتشار تصاویر یا فیلم‌های خصوصی بدون رضایت، در صورت تحقق شرایط قانونی، می‌تواند جرم باشد.

اگر تصویر یا فیلم خصوصی شما بدون اجازه منتشر شده، بهتر است ابتدا ادله و مستندات را حفظ کنید، از انتشار بیشتر محتوا جلوگیری کنید و سپس موضوع را از طریق مراجع قانونی مربوط پیگیری نمایید.

اگر هنوز تصویر منتشر نشده اما شخصی شما را به انتشار آن تهدید می‌کند نیز بهتر است تهدیدها را جدی بگیرید و پیام‌ها و سایر مدارک را نگه دارید.

خلاصه کاربردی

اگر عکس یا فیلم خصوصی شما بدون اجازه منتشر شده یا فردی شما را به انتشار آن تهدید کرده است:

  • ۱. پیام‌ها و مستندات را پاک نکنید.
  • ۲. از صفحات و محتوای منتشرشده مستندات لازم تهیه کنید.
  • ۳. از بازنشر بیشتر تصاویر خودداری کنید.
  • ۴. موضوع را از طریق پلیس فتا و مراجع قضایی مربوط پیگیری کنید.
  • ۵. در صورت پیچیده بودن موضوع، پیش از هر اقدام مهم با وکیل متخصص جرایم رایانه‌ای مشورت کنید.

در این نوع پرونده‌ها، سرعت عمل در حفظ ادله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است محتوای منتشرشده بعداً حذف شود یا دسترسی به اطلاعات اولیه دشوارتر شود.